Choroba woreczkowa (Sacbrood) – przebieg i objawy choroby - cz. 1

Choroba woreczkowa powodowana jest przez wirusa SBV. Wirus ten został odkryty na początku XX wieku (jako pierwszy wirus powodujący choroby pszczół). Obecnie uważa się go za jednego z najbardziej rozprzestrzenionych wirusów pszczół. Odnaleźć można go we wszystkich stadiach rozwoju pszczoły – od jajeczek, po dorosłe pszczoły i królowe, w pierzdze i miodzie, przenoszony jest również przez Varroa Destructor [1].

W polskich warunkach przebieg tej choroby jest łagodny. Choroba pojawia się zazwyczaj na wiosnę, podczas długich okresów bezpożytkowych lub przy dużym ubytku pszczół (zatrucia). Na chorobę najbardziej podatne są młode larwy, które zarażają się od chorych pszczół karmicielek [2]. Rozwojowi choroby sprzyja dodatkowo podobna struktura wiekowa pszczół (pokolenie zimowe na wiosnę), choroba zanika wraz z pojawieniem się młodych pszczół i zwiększeniem zróżnicowania wieku pszczół w ulu [1].



Przebieg choroby – młode larwy zostają zakażone przez pszczoły karmicielki, które są nosicielkami wirusa. Wirus gromadzi się w gruczołach wykorzystywanych do wytwarzania mleczka pszczelego, zakażenie następuje podczas karmienia larw. Zakażone larwy po zasklepieniu komórek nie przechodzą stadium ostatniej wylinki i zamierają – pomiędzy oskórkiem a ciałem larwy gromadzi się płyn zawierający ogromne ilości wirusa. Kiedy pszczoły chcą usunąć świeżo zamarłe larwy płyn rozlewa się zakażając pszczoły, które roznoszą wirus po całym ulu. Wraz z wysychaniem płynu kolor martwych larw zmienia się z perłowo-białego przez jasnożółty do ciemnobrązowego, kiedy to larwa całkiem wysycha i zamienia się w strupek. Wyschnięta larwa nie przylega do ścian komórek i jest łatwo do usunięcia dla pszczół. Wraz z wysychaniem larw zmniejsza się ilość wirusa [1][2].

Objawy choroby:
- pszczoły często odsklepiają komórki z zamarłymi larwami – na takie odsklepione komórki i ich zawartość należy zwrócić szczególną uwagę podczas przeglądów, pszczoły często pozostawiają zamarłe larwy w komórkach na jakiś czas,




- jeżeli w ulu jest dennica osiatkowana, a oczka siatki są wystarczająco duże – w szufladce można znaleźć zaschnięte larwy, które przypominają małe brązowe strupki zapadnięte do środka o widocznych segmentach,

- zamarłe larwy w różnym stadium można znaleźć również przed wylotkiem,

Mało znane ciekawostki, objawy choroby:
- z badań dr Leslie Bayleya przeprowadzonych już na początku lat osiemdziesiątych wynika, że dorosłe pszczoły, które zostały zakażone wirusem choroby woreczkowej szybko przestają żywić się pyłkiem i przestają karmić larwy. Pszczoły takie szybciej (w młodszym wieku) stają się zbieraczkami – a w dodatku zbierają one tylko nektar, a nie pyłek. Dzieje się tak, ponieważ wirus w nektarze w ulu mieszany jest z nektarem przyniesionym przez inne pszczoły, co powoduje, że stężenie wirusa jest mniejsze, a za tym idzie mniejsza szansa zakażenia przez pszczoły. W przypadku pyłku nie ma takiej możliwości rozcieńczenia wirusa…[3]
- naszym zdaniem wynika z tego, że jednym z objawów choroby może być mniejsza ilość pierzgi w chorej rodzinie niż w pozostałych – jeżeli w jakimś ulu rodzina rozwija się na wiosnę zbyt wolno oraz brakuje tam pierzgi, dobrze jest dokładnie ją przejrzeć pod kątem choroby woreczkowej – a pamiętając, że jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych wirusów, nie można go bagatelizować…

Źródła:
1. http://www.extension.org/pages/71172/honey-bee-viruses-the-deadly-varroa-mite-associates#.VZ-__5tnUQM
2. Chorbiński, P., Tomaszewska, B., „Choroby owadów użytkowych”, Wrocław 2013
3. Bailey, L., „Honey bee pathology”, Academic Press, London 1981